strategische veranderingsprocessen
Zelfrijdende auto dwingt verzekeraars hun verdienmodel aan te passen

Zelfrijdende auto dwingt verzekeraars hun verdienmodel aan te passen

Assuradeurs dreigen grootste inkomstenbron te verliezen door verwachte daling van ongelukken

Charlotte Waaijers, Financieel Dagblad , Amsterdam

13 oktober 2014 maandag

Door de zelfrijdende auto dreigt voor verzekeraars de grootste bron van inkomsten verloren te gaan. Zeker een derde daarvan komt op dit moment uit premies voor autoschade. En die zullen fors dalen doordat zelfsturende wagens over technologie beschikken die een groot deel van de ongelukken zal voorkomen.

De reclame is er al: een man in pak laat zich rustig in zijn chauffeurloze auto door de stad rijden, terwijl hij op de achterbank zijn krant leest. Links en rechts knalt het verkeer uit verbazing over de `spookauto’ op elkaar. `De zelfrijdende auto’, zegt verzekeraar Centraal Beheer in een voice-over, `de technologie is er klaar voor. En wij ook.’

Toch laat de polis nog even op zich wachten. `Als jij morgen met een zelfrijdende auto komt, hebben wij daar niet een product voor’, zegt Robin Clements, directeur retail van Centraal Beheer. Het bedrijf is niet alleen: `Ik heb nog nergens in Nederland gehoord dat er polissen op de plank klaar liggen’, zegt woordvoerder Rudi Buis van het Verbond van Verzekeraars.

Dat terwijl auto’s snel steeds autonomer worden. General Motors heeft aangekondigd in 2016 een Cadillac te gaan verkopen met een handsfree besturingssysteem en draadloze communicatietechnologie die botsingen helpt voorkomen. Ook alle modellen van Toyota en Lexus zullen vanaf 2017 functies ingebouwd krijgen die in kunnen grijpen tijdens het rijden. Volgens het Ministerie van Infrastructuur en Milieu zullen de eerste volledig autonoom rijdende auto’s in 2025 de weg op gaan.

Deze zelfsturende wagens zadelen verzekeraars op met een dubbel probleem. Aan de ene kant dreigen ze een groot deel van hun omzet te verliezen. In negen van de tien gevallen zijn ongelukken nu nog het gevolg van menselijke fouten. Uit onderzoek van de Amerikaanse overheid blijkt dat het aantal ongelukken door zelfrijdende technologie uiteindelijk met 81% omlaag kan.

Onderzoek aangehaald door het Britse vakblad InsuranceDay voorspelt daarom dat de premies voor gemotoriseerde voertuigen in 2022 gehalveerd zijn. Voor Nederlandse verzekeraars zou dat neerkomen op een jaarlijks verlies van 1,3 mrd, blijkt uit cijfers van het Verbond van Verzekeraars. `Hun verdienmodel zal op de schop moeten’, waarschuwt Evert-Jeen van der Meer van verzekeringsmakelaar Aon.

Een ander probleem is dat verzekeraars de autopolis zelf moeten veranderen. Zo zal de aansprakelijkheid bij een ongeluk van de bestuurder naar de fabrikant verschuiven, wanneer niet de automobilist, maar de auto zelf `beslist’ hoe hij rijdt, schreef de Amerikaanse onderzoeksinstelling RAND in 2009 in een rapport.

`Er rijden nu al auto’s van bijvoorbeeld Mercedes en Lexus op de weg die de bestuurder helpen om op de juiste rijstrook te blijven, terwijl ze hun mail kunnen lezen’, aldus Van der Meer.

Mocht er ondertussen toch een ongeluk gebeuren, dan hoeft de autofabrikant op dit moment niet voor kosten op te draaien, denkt hij. `Ze noemen het doorgaans niet een veiligheidsfunctie, maar een comfortpakket. Daardoor zijn ze voorlopig niet aansprakelijk.’ Dat zal in de toekomst veranderen, vermoedt hij.

Daarnaast weten verzekeraars nog niet hoe mensen reageren op de nieuwe technologie. `Voetgangers kunnen verwachten dat auto’s altijd stoppen, vergelijkbaar met dat mensen hun ledematen tussen liftdeuren steken in de overtuiging dat die vanzelf weer open gaan’, zo stelt het rapport van RAND.

Onderzoek dat TNO en de TU Delft op dit moment in de projectgroep Dutch Automated Vehicle Initiative (DAVI) doen, moet verzekeraars helpen verder inzicht te krijgen in wat voor invloed de technologie op bestuurders tijdens het rijden heeft.

De manier waarop verzekeraars risico’s berekenen zal eveneens veranderen. `Nu berekenen we dat op basis van je autotype, waar je woont, hoeveel kilometer je rijdt’, zegt Anna van Tienhoven, senior consultant bij adviesbureau Mobilee. `Als die auto straks vol technisch vernuft zit, kijken verzekeraars ook naar waar je rijdt, hoe laat het is en hoe snel je optrekt. Ik kan die data dan beschikbaar stellen aan mijn verzekeraar om korting te krijgen.’

Nederland loopt met dit zogenoemde `pay as you drive’ en `pay how you drive’ achter op omringende landen, vindt Van Tienhoven. `In Engeland vinden gebruikers het heel normaal een app te hebben die registreert waar, hoe hard en hoe abrupt de auto rijdt, voor een eventuele korting op de premie.’

Ook in Amerika zijn auto’s daar al beter op toegerust. Volgens Van der Meer zit daar in het merendeel van de nieuwe auto’s die op de weg komen een black box gemonteerd. `Zo’n doosje verzamelt allerlei voertuigdata als snelheid, of je gordel om is, remkracht en alertheid.’

De gegevens kunnen automobilisten niet alleen gebruiken om een lagere premie te vragen, ze helpen om te ontdekken wat er fout gaat bij een ongeluk. Van der Meer: `Bij de zelfrijdende auto wordt het registreren van zulke data cruciaal om in geval van schade de juiste partij aansprakelijk te kunnen stellen.’

Dat betekent dat de partijen die de data verzamelen ook een grotere rol gaan spelen in de verzekeringsmarkt. `Dat kan leiden tot interessante samenwerkingsverbanden’, denkt Robin Clements van Centraal Beheer. `De informatie over het gedrag van een auto kunnen we combineren met onze informatie over daadwerkelijk gemaakte schade.’

Er zouden nieuwe partijen op de markt kunnen toetreden, stelt Van Tienhoven van Mobilee. `Baidu, de Chinese variant van Google, komt met een zelfrijdende auto en heeft aangegeven potentie te zien in de verzekeringsmarkt.’ Google laat tegenover het FD weten het nog te vroeg te vinden om zich daarover uit te laten.

In Nederland start Centraal Beheer binnenkort een proef waarbij het concern data met betrekking tot rem- en acceleratiegedrag van auto’s om wil zetten in verzekeringsproducten, laat Clements weten.

Verzekeringsmakelaar Aon is onlangs gestart, gesteund door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, met onderzoek naar de verzekerbaarheid van verschillende vormen van autonoom rijden. Van der Meer van Aon verwacht dat dit onderzoek zal leiden tot wetswijzigingen en verschuiving van aansprakelijkheid naar onder meer de autofabrikant bij falende software. En uiteindelijk dus tot een nieuwe autopolis.

Autoverzekeraars Top 5

Vijf grootste voertuigverzekeraars Nederland (casco + WA)*

1. Achmea: bruto premies 1010 mln

2. ASR: 449 mln

3. Delta Lloyd: 368 mln

4. Allianz Nederland: 324 mln

5. Univé: 307 mln

*cijfers Verbond van

Verzekeraars 2013

http://fd.nl/Print/krant/Pagina/Ondernemen/898097/zelfrijdende-auto-dwingt-verzekeraars-hun-verdienmodel-aan-te-passen